It is a truth universally acknowledged that…

een literair werk dat de tand des tijds heeft weten te doorstaan en zich een plaats heeft verworven in de wereldliteratuur, niet alleen zijn initiële doel dient, leesgenot, maar ook op andere manieren dan in boekvorm zijn vruchten kan blijven afwerpen, jaar in jaar uit, decennia na decennia, eeuw na eeuw.

truth-universal2

Om een paar hele bekende te noemen: Les Misérables van Victor Hugo, Jane Eyre van Charlotte Brontë, Wuthering Heights van haar zuster Emily, Lady Chatterley’s Lover van D.H. Lawrence, Oliver Twist en vele andere romans van Charles Dickens, Le comte de Monte Christo en Les trois mousquetaires van Alexandre Dumas of La dame aux camélias van diens zoon.

Niet alleen voor uitgeverijen rinkelt de kassa dankzij deze ‘evergreens’, de talloze erop geïnspireerde romans én biografieën over de bewuste schrijvers, maar ook de filmindustrie, de televisie en de theater- en muziekwereld varen er wel bij. Om nog maar te zwijgen van de grafische industrie en bedrijven die voor de trouwe fans collectibles produceren… beeldjes, mokken, theedoeken, handdoeken, pannenlappen, boekenleggers… Je kunt het zo gek niet verzinnen.

Zelfs het toerisme pikt er een graantje van mee, want locaties waar films zijn opgenomen worden gretig bezocht, waarmee niet alleen touroperators geld verdienen, maar ook de horeca en, last but not least, eigenaren van landgoederen en kastelen waar de diverse verfilmingen zijn opgenomen, en zodoende over de middelen beschikken om hun bezit te kunnen onderhouden.

Hoe ik hierop kom? Welnu, het boek dat opent met de woorden waarmee ik zo vrij ben geweest deze blog te beginnen, Pride and Prejudice, van de negentiende-eeuwse Engelse schrijfster Jane Austen beleeft dit jaar alweer zijn tweehonderdvijfde verjaardag sinds de eerste druk ervan verscheen op 28 januari 1813 dus. Een feit dat absoluut aandacht verdient. En dan wat mij betreft niet op de geijkte manier: een bespreking van de inhoud en/of een duiding ervan, dat heb ik in het verleden tot in den treure gedaan, maar hoe één enkel literair werk een pijlertje voor de economie kan zijn, en hoe bijzonder dat eigenlijk is als je erbij stilstaat.

Ik herinner me dat ik het boek voor het eerst las op de middelbare school. Het deed me destijds niet zoveel. Dat kwam pas veel later, na het zien van de BBC-bewerking ervan uit 1995 . Ik en miljoenen met mij – meest vrouwen, maar zeker ook mannen – waren betoverd door Elizabeth Bennet en – uiteindelijk – háár Mr. Darcy.

Deze genoemde televisiebewerking, plus de bewerking uit 2005 voor het grote doek hebben een tsunami aan nieuwe fans van het werk voortgebracht. Dvd’s waren niet aan te slepen, het boek werd naarstig herdrukt en, voor Nederland, opnieuw vertaald en uitgegeven!

De parafernalia waarover ik het had, zijn legio, en uit betrouwbare bron (te weten: ondergetekende) weet ik dat deze ook gretig aftrek vonden en nog steeds vinden. Naast genoemde boekenleggers en mokken, sleutelhangers, doosjes, hangertjes, armbandjes, postpapier, presenteerblaadjes, poppen, glazen en, wat banaler, mousepads, T-shirts, slopen en lakens met citaten van hetzij Jane Austen herself, hetzij uit haar boeken.

Hopeloze kitsch, denkt u? Sommige bewerkingen doen het boek geen recht, vindt u? Daarin zou u zomaar gelijk kunnen hebben, maar so what? Er is een markt voor, en waar een markt is, wordt werkgelegenheid geschapen. Iets om blij mee te zijn, denk ik.

Hoe dan ook, het bedrijfsleven – van uitgeverij tot boekhandel, en van filmproductiemaatschappij tot bioscoop – kan eindeloos blijven profiteren van boeken die de lezer altijd zullen blijven boeien. En dan te bedenken dat het manuscript van Pride and Prejudice, een van de grootste successen uit de wereldliteratuur, aanvankelijk door de uitgever werd afgewezen, zonder dat hij het zelfs maar had ingezien.

©Renée Olsthoorn

Een gedachte over “It is a truth universally acknowledged that…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s