Grenzeloos schrijven… Over fanfiction, bloggen, creative writing en vertalen

jane austen imagination

Sinds mijn start in 1994 als zelfstandig vertaler maak ik gebruik van het internet. De eerste jaren praktisch alleen voor het verzenden van documenten, via Gopher, een onhandig protocol (of was ik onhandig?), dat even later gelukkig plaatsmaakte voor het wereldwijde web, en er met Yahoo, Ilse en nog zo wat van die, nu hopeloos ouderwetse, zoekmachines naar hartenlust informatie kon worden gezocht. En… vaak zowaar ook gevonden! Een wondertje van technologie, pure magie in mijn ogen!

Aanvankelijk gebruikte ik het web uitsluitend professioneel. Destijds werkte ik als vertaler voor de Europese Commissie, waarvoor ik wekelijks persberichten en het maandbulletin LEurope sans frontières, vertaalde. Dankzij het internet was het nauwelijks meer nodig om, zoals voorheen, instellingen telefonisch te benaderen om aan de voor mijn vertalingen noodzakelijke gegevens te komen. Welk een verademing, en wat een tijdwinst…

Aan het professionele gebruik werd in 2002 echter een behoorlijk intensief – zo niet obsessief – privégebruik toegevoegd: de ‘boosdoener’ daarvan… kaskraker Bridget Jones’ Diary, de filmbewerking van Helen Fieldings bestseller met dezelfde naam.

Wat er gebeurde? Welnu, na een huwelijk van een jaar of dertig werd ik voor het eerst weer verliefd…

Verliefd op een karakter, wel te verstaan, een fictief personage. Een personage dat een moderne versie bleek te zijn van een held uit mijn tienerjaren: Mr. Darcy uit Jane Austens Pride and Prejudice. Pathetisch, ik geef het ruiterlijk toe.

Na dit bioscoopbezoek kocht ik niet alleen Jane Austens beroemde boek, maar bestelde ook onmiddellijk de BBC-bewerking ervan op DVD. Al snel begon mijn liefde bizarre vormen aan te nemen. Het boek ging mee aan tafel, mee naar de wc, mee in bad en, uiteraard, mee naar bed… De DVD werd tot vervelends toe bekeken, met name de scènes waar Mr Darcy himself in voorkwam… En ik liet niet na mijn entourage met citaten uit het boek te vervelen…

Met een meewarige, zo niet spottende blik in hun ogen vroegen man en kinderen me zo nu en dan of ze zich écht geen zorgen hoefden maken. Niet vanwege ontrouw, mijn man was (volkomen terecht) niet bang voor de concurrentie van een literair karakter maar om mijn geestelijke gezondheid…

Omdat ik ook niet precies wist wat me bezielde, begon ik het internet af te stropen naar gelijkgestemden, naar maanzieke idioten zoals ik… Al surfend (de term googelen bestond geloof ik nog niet eens) ontdekte ik tot mijn niet geringe verbazing dat ik mijn fixatie deelde met ettelijke duizenden andere vrouwen, en een enkele man. Vrouwen van over de hele wereld, van Tokyo tot San Francisco, van Amsterdam tot Sydney, en van Parijs tot Buenos Aires… Vrouwen van alle leeftijden bovendien!

Mr. Darcy, een fictief personage maar universeel bemind (a truth universally acknowledged…). Menig echte man zou er jaloers op worden.

Tja, vanaf dat moment werd ik een internetjunkie, een ongeneeslijke. De door mij bezochte fora, waar de fans schaamteloos en onbeperkt hun P&P ei kwijt konden, waren praktisch allemaal Amerikaans en vormden in de regel onderdeel van een groter geheel. Ze hielden zich namelijk bezig met een voor mij tot dan toe volstrekt onbekend fenomeen: fanfiction.

Voor degenen die het begrip niet kennen, fanfiction is een vorm van creative writing, waarbij het uitgangspunt een beroemd verhaal is, meestal een beroemd boek maar het kan ook een film of televisieserie zijn. Je borduurt op het verhaal voort, schrijft dus een sequel, of je bedenkt het verhaal dat eraan voorafgegaan zou kunnen zijn, een prequel. Je kunt het verhaal plaatsen in een andere tijd of er een geheel andere wending aan geven… De mogelijkheden zijn grenzeloos. En met een beetje goede wil word je er beroemd mee, zoals de al genoemde Helen Fielding met haar moderne versie van Pride and Prejudice, Jean Rhys met Wide Sargasso Sea, een prequel tot Jane Eyre, of Erica James, aanvankelijk een Twilight fanfictionschrijfster, van wie de Fifty Shades of Grey trilogie, de verkopen van Rowlings Harry Potterboeken heeft overtroffen…

Nadat ik geruime tijd had gelurkt (ofwel, alleen heimelijk de forums had bezocht), waagde ik de sprong: ik werd op diverse fora actief. En na mijn eerste schroomvallige berichtje – het moest allemaal in het Engels – was ik niet meer te houden. Ik kwetterde erop los in mijn allesbehalve flawless Engels – want I must have my share in the conversation… om met Lady Catherine uit Pride and Prejudice te spreken

Vervolgens, onder het motto van ‘wat mijn cyberfriends kunnen, dat kan ik ook…’ begon ik zelf fanfiction te schrijven. Was dat allemaal wel te combineren met mijn vertaalwerk? Ja, het gebeurde allemaal in mijn vrije tijd, weliswaar veelal in de kleine uurtjes…

Ten slotte creëerde ik zelfs mijn eigen fanfictionwebsite.

Tot verbijstering van mijn familie en vrienden, die mij voorheen beschouwden als een redelijk persoon met heus wel wat gezond verstand, ging ik dus behoorlijk ver in mijn obsessie, eh… ik bedoel, hobby.

Zelfs zó ver, dat ik bij het distributiebedrijf van Bridget Jones deel 2, The Edge of Reason… een perskaart versierde, en namens de website waarop ik actief was de photoshoot en persconferentie in Amsterdam mocht bijwonen. Alle drie de hoofdrolspelers waren aanwezig: Renee Zellweger, Hugh Grant en, jawel, Colin Firth, beter bekend als Mr. Darcy. Tijdens de persconferentie stak ik eerst aarzelend maar vervolgens brutaal mijn hand op om Colin Firth een vraag te stellen. Die vraag (plus zijn antwoord) werd tot mijn verrassing in de landelijke pers aangehaald. Jullie begrijpen, ik genoot van mijn five minutes of fame, en zeker ook om het feit dat ik een tijdje de heldin was van de P&P fora.

Enfin… een hobby heeft bij mij in de regel een beperkte houdbaarheidsdatum, en mijn belangstelling voor Pride and Prejudice, Mr Darcy, Elizabeth Bennet, de discussieforums, kortom de hele rataplan, raakte op de achtergrond en verdween ten slotte. Mijn gezin slaakte collectief een zucht van verlichting, en ik besloot in het vervolg om niet meer zo te koop te lopen met nieuwe fixaties…

De P&P fora de rug toekerend, volgde ik andere ‘afvalligen’ (ondertussen goede vriendinnen die ik niet alleen op het internet tegenkwam, maar met wie ik ook real life ontmoetingen had op diverse plekken in de wereld) naar “nieuwere” sociale media. Eerst LiveJournal, vervolgens Facebook en ten slotte Twitter.

Hiertoe aangemoedigd door familie en vrienden die het maar raar vonden dat ik alleen in het Engels schreef, ben ik op een gegeven moment in mijn moederstaal gaan schrijven. Eindelijk. Wederom met een inzet die zijn weerga niet kende.

Renée, you have too much energy,” zei een Amerikaanse vriendin me ooit… Dat zal het zijn.

Ondanks het feit dat mijn lieve partner en dito kinderen mijn fixaties aanvankelijk wat twijfelachtig bekeken, zijn ze er ondertussen van overtuigd dat deze mij eigenlijk voornamelijk voordelen hebben gebracht. Nou ja, op het soms veel te laat gaan slapen na dan…

Zoals taalontwikkeling: in de periode dat ik fanfiction schreef, waarbij ik geheel belangeloos werd geholpen door mijn Engelstalige vriendinnen (fanfiction is in principe het resultaat van een collectief) heb ik meer kennis en uitdrukkingsvaardigheid opgedaan in een taal die ik niet heb gestudeerd, dan ik ooit voor mogelijk zou hebben gehouden. Daarnaast heb ik er een uitgebreid netwerk mee opgebouwd dat mij – naast het enorme plezier van internationale vriendschappen – heel goed van pas komt waar het gaat om mijn vertaalwerk.

Bloggen doe ik tegenwoordig nog maar mondjesmaat. Naast het vak dat bij mij de schoorsteen doet roken, vertalen dus, leg ik me sinds mijn fanfictionperiode toe op het schrijven van verhalen die uit mijn eigen hoofd ontspruiten, en dus niet meer bewerkingen zijn van de verhalen die uit het hoofd van van Miss Austen zijn ontsproten, ook al blijft ze een enorme inspiratiebron.

Ook mijn schrijfvaardigheid heb ik in belangrijke mate te danken aan mijn fanfictionproducten, in combinatie met de boekvertalingen die ik voor HarperCollins Holland verricht. Het eerste “officiële” resultaat hiervan was mijn novelle “Als de avond valt”, het verhaal dat ik schreef voor de Bouquetwedstrijd van 2014, met als resultaat een door Harlequin Holland uitgebracht e-boek vergezeld van een cheque van 250 euro. Trots ben ik op mijn eind 2017 gepubliceerde  feelgoodroman “De Franse slag”, waarvoor ik als “indie-schrijver” zelf de reclame verzorg (wellicht hebben jullie hiervan op de diverse sociale media en deze site iets van meegekregen).

Concluderend kan ik stellen dat mijn creative writing een positief effect op mijn vertaalwerk, en mijn vertaalwerk dat weer heeft op mijn creative writing. Er is dus sprake van een aangenaam vruchtbare synergie tussen de twee. En zo komt het dat ik mijn passie, creative writing, zo professioneel mogelijk aanpak, en mijn professie, vertalen, met passie beoefen.

©Renée Olsthoorn, 2018

Dit blog is een bewerking van een voordracht die ik een paar jaar geleden voor mijn beroepsvereniging SVVT heb gehouden.

var bol_pml={"id":"bol_1525780426323","baseUrl":"partnerprogramma.bol.com","urlPrefix":"https://aai.bol.com/openapi/services/aai/","productId":"productid=9200000084898171&productid=9200000084827764&","site_id":"54698","target":true,"rating":true,"price":true,"link_name":"DeFranseSlagBOR","link_subid":"","image_size":true,"image_position":"left","width":"250","cols":"1","background_color":"#FFFFFF","text_color":"#CB0100","link_color":"#0000FF","border_color":"#D2D2D2","letter_type":"verdana","letter_size":"11"};https://partnerprogramma.bol.com/partner/static/js/aai/clientProductlink.js

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s